Stoom in Zimbabwe

Speelduur: 60 minuten
Prijs: €19,75
Bestel deze titel »

Het is 1989. Waar vinden we nog stoom? In Zimbabwe. Als gevolg van de oliecrisis wordt er vanuit Bulawayo, de tweede stad van het land, sinds een paar jaar weer volop met stoom gereden. Heel bijzondere stoom. Met Garratts, gelede locomotieven die het op het bochtenrijke kaapspoor van 1067 mm. uitstekend doen. De Engelse ingenieur Garratt bedacht zo rond 1900 dat een uit drie delen bestaande loc veel voordelen had. Het gewicht wordt over een groot aantal assen verdeeld en bogen kunnen makkelijker doorlopen worden. De Engelse fabriek van Beyer Peacock zag er wel wat in. Na een moeilijke aanloopperiode ontdekten ze een afzetmarkt: zuidelijk Afrika.

Op onze eerste ochtend op het depot van Bulawayo is het één groot stoomfestijn. Locs worden klaargemaakt voor de goederentreinen naar West-Nicholson en Plumtree en voor het omvangrijke rangeerwerk rond Bulawayo. Maar ook voor de dagelijkse personentreinen naar Johannesburg en de Victoria Watervallen. Lange treinen met wel twaalf rijtuigen. Een hele hijs maar niet voor een Garratt.

We maken kennis met Chris Butcher, een gepensioneerde spoorwegman. Hij blijkt dè fotograaf van Garratts in Zimbabwe te zijn. Hij vindt het leuk om onze gids te zijn. Hij stelt ons voor aan depotchef Dave Putnam die voor ons een pasje uitschrijft waarmee we op alle locomotieven mogen meerijden en... filmen.

Ons eerste doel was de lijn naar Plumtree, het grensstation met Botswana. Er vertrokken twee vroege goederentreinen vanuit Bulawayo. Later op de ochtend was het dan de beurt aan de dagelijkse personentrein naar Johannesburg. Vroeg in de ochtend is het in de winter in Zimbabwe-het was juli- een geweldige ervaring om te filmen. Wat een stoom en dan dat prachtige Afrikaanse licht bij zonsopgang!

Ook de lange personentrein met zo'n Garratt ervoor maakte een overweldigende indruk op ons. We hebben hem op de meest uiteenlopende plaatsen gefilmd en natuurlijk ook vanaf de loc.

De lijn naar Vic Falls is misschien nog spectaculairder vanwege de steile hellingen. We vonden de meest uitgelezen plekjes om de dagelijkse personentrein naar Vic Falls en de lange kolentreinen vanuit de reusachtige mijn bij Wankie te filmen.

Op het depot Thomson Junction bij Wankie maakten we echt kennis met de wonderwerking van het vroege licht. U zult zien hoe stoom in een soort vloeibaar goud verandert. Als zo'n kolossale loc dan op z'n dooie gemak vertrekt, gaat er wel wat door je heen. Het is van een adembenemende schoonheid.

Ineens ging alles mis. Er brak staking uit bij het spoor. Wat nu? Gelukkig heeft Zimbabwe wel wat meer te bieden dan alleen stoom. Er zijn prachtige natuurparken en natuurlijk de Victoria Watervallen. Ons geluk keerde snel terug. Daar was die gevaarlijke olifant en bij Vic Falls waaide precies de goede wind.

Terug naar Bulawayo. De staking was wat verflauwd. Dave Putnam had een leuke verrassing voor ons in petto. Loc 601 was inmiddels groen en de 419 waren ze aan het blauw verven. Dave had plotseling toestemming gekregen om die locs te verven. Voor de toeristische markt. Vier dagen lang hebben we die twee locs gevolgd. Vooral de 419 voor de dagelijkse trein naar Johannesburg was een buitenkansje. Vanaf het depot hebben we kilometers lang op de loc meegereden en gefilmd.

Direct na de oliecrisis had de firma Zeco in Bulawayo van de regering opdracht gekregen zoveel mogelijk Garratts weer tot leven te wekken. Toen wij er op een dag filmden werd juist de ketel van het frame gehesen.

Om wat meer te experimenteren met tegenlichtopnamen bij de eerste stralen van de zon, klommen we op het depot op een loc. Overal stonden locs te sissen of zetten ze zich net in beweging. Het leverde ongelofelijke beelden op.

Uiteraard is deze film voorzien van deskundig commentaar.

« Terug naar de DVD-collectie

 

Naar boven []